نيمنگاهي به مشكلات اردوغان!

بصیر/ اردوغان بعد از 11 سال نخستوزيري تركيه، در تنطيم روابط خارجي دچار مشكلات شده است. تقريباً همه احزاب مخالف او و حزبش (عدالت و توسعه) اردوغان و دولت او را ناكارآمد ميخوانند و با گشوده شدن پروندههاي فساد مالي موج مخالفتها تشديد شده است.
محافل سياسي در بحراني كه تهديدها را متوجه اردوغان كرده است، بر تحقيق درباره فساد گسترده در دولت تركيه تأكيد دارند كه منجر به اعتراضهاي عمومي شده است. اردوغان معتقد است گشوده شدن اين پروندهها توطئهاي برنامهريزي شده عليه دولت او است. چندي پيش نوار مكالمه اردوغان با پسرش در مورد خارج كردن مقادير زيادي پول از منزل نخستوزير تركيه، جنجال زيادي به پا كرد و اردوغان از پخشكنندگان اين نوار صوتي به قوه قضائيه شكايت برد.
اردوغان اين تهديدها را به «فتحالله گولن» و پيروان او كه همپيمان سابق و رقيب كنونياش هستند، نسبت ميدهد و آنها را متهم به پروندهسازي عليه دولت تركيه ميكند. روال تحقيقات درباره فساد مالي و «پولشويي» افرادي كه به اردوغان نزديكند، آسيب زيادي به وجهه وي در داخل و خارج كشور زده است.
چند روز قبل، 316 عضو حزب عدالت و توسعه در شهر «اَدانا» از اين حزب استعفا دادند. حزب عدالت و توسعه در شهر « اَدانا » در جنوب تركيه از شاخههاي مهم اين حزب به شمار ميرود و استعفاي 316 نفر از اعضاي حزب و اعلام پيوستن به حزب «جنبش ملي» در تركيه خبرساز شد.
«عزيز صاغر اوغلو» رئيس اداري كميتههاي جوانان حزب عدالت و توسعه در شهر « اَدانا » اعلام كرد كه به همراه 315 نفر ديگر از حزب عدالت و توسعه كنارهگيري كرده و همگي به جنبش ملي پيوستهاند. او گفت: «ما چند سال قبل به حزب آقاي اردوغان پيوستيم و در اين مدت طولاني تمام خدمات لازم به اين حزب را انجام داديم، اما از دسامبر گذشته، در پي افشاي پرونده فساد در تركيه از اقدامهاي رهبران حزب ناراضي هستيم و ضمن استعفا از حزب عدالت و توسعه به حزب جنبش ملي پيوستهايم.»
احزاب لائيك فرصت را مناسب ديدهاند و به مخالفتها عليه اردوغان دامن ميزنند. اردوغان با بخشي از قوه قضائيه بخصوص نهاد دادستاني كل، همچنين مديريت پليس تركيه درگير شده است و افرادي از مسئولين اين دو نهاد را متهم كرده است كه با مخالفان او طرح براندازي دولت را دنبال ميكنند! فساد مالي در دولت، كاهش درآمدها و افزايش هزينههاي زندگي در تركيه و به ويژه سلطه حزب عدالت و توسعه (كه تغييرهاي پي در پي در مديريت كلان كشور بوجود آورده است و در عمل همه احزاب، بخصوص احزاب لائيك را به حاشيه رانده است) مشكلات اردوغان در داخل است.
در روابط خارجي، دولت اردوغان براساس نظرپردازي وزير خارجهاش آقاي داود اوغلو حركت كرد. نظرپردازيهاي آقاي داود اوغلو كه بسيار بلندپروازانه خوانده ميشود؛ بدنبال ايجاد تركيه بزرگ به عنوان قدرت اول جهان اسلام است. به رسميت شناختن دولت صهيونيستي اسرائيل، نزديكي به اتحاديه اروپا و بسترسازي براي سياستهاي آمريكا در منطقه، بخشي از اين سياستها است كه چندان سودي براي دولت اردوغان به ارمغان نياورده است.
حمايت از اخوانالمسلمين مصر، قرار گرفتن در خط مقدم بحران سوريه براي براندازي بشار اسد و حمايت همهجانبه از معارضين و مخالفان دولت سوريه، بخش ديگري است كه موجب بنبست در سياست خارجي دولت اردوغان شده است. اردوغان، دولت مستقر در قاهره را دولتي كودتايي ميداند و تيرگي روابط مصر و تركيه، به فراخواني سفير مصر از آنكارا رسيد. خيال مركزيت يافتن تركيه براي همه كشورهاي عربي، تا حد فرماندهي كردن منطقه عربي خاورميانه، در عمل به شكست كامل انجاميده است. بحران سوريه براي دولت اردوغان، هم بحران مالي و هم بحران امنيتي (با پذيرش موج گسترده آوارگان سوريه و رفت و آمد تروريستهاي مسلح كه با دولت بشار اسد ميجنگند) به بار آورده است. بحران كردها در درون و در كناره مرزهاي تركيه اگرچه كنترل شده، اما همچنان خطري بالقوه براي تركيه است.
اردوغان سفير آمريكا در تركيه را متهم كرد كه در امور داخلي كشورش دخالت دارد و مخالفان او را هدايت ميكند. اتحاديه اروپا درحالي كه موج اعتراضها در تركيه را رصد ميكند، زمزمه نارضايتي از عملكرد اردوغان را علني كرده است.
در اين نيمنگاه به مشكلات اردوغان، قدرت مديريتي او را نميتوان انكار كرد و تا اينجاي كار، اگرچه دوران سختي را طي ميكند، اما همچنان اكثريت پارلمان تركيه را در اختيار دارد و از محبوبيت بسياري در داخل تركيه برخوردار است. انتخابات شهرداريها ماه ديگر در تركيه برگزار خواهد شد. اردوغان خطاب به مردم تركيه گفت كه آماده است تا اگر حزبش در انتخابات محلي فروردين ماه شكست بخورد، از قدرت كناره بگيرد. دو نظر درباره آينده اردوغان داده ميشود.
برخي محافل سياسي در داخل و خارج تركيه معتقدند، اردوغان پس از 11 سال نخستوزيري تركيه به پايان خط رسيده است و اكنون مردم تركيه خواهان دگرگوني در نخستوزيري كشور خود هستند، حتي اگر حزب عدالت و توسعه فرد جديدي را به جاي اردوغان به صحنه سياسي بياورد و براي تشكيل دولت آينده معرفي كند.
گروه ديگر با ارزيابي مديريت گذشته اردوغان، موفقيتهاي او، به خصوص مديريت سياسي و اجتماعي تركيه، بر اين باورند كه اردوغان از پيچ بحران كنوني عبور خواهد كرد و با موفقيت حزب عدالت و توسعه در انتخابات فروردين ماه (انتخابات محلي و شهرداريها) اردوغان با ترميم كابينه و معرفي وزراي جديد، فصل ديگري از سياستمداري خود و نخستوزيري تركيه را تجربه خواهد كرد. اردوغان به عنوان شخصيتي قدرتمند و مدير، در داخل تركيه و در كشورهاي اسلامي شناخته ميشود كه هنوز در جامعه ملل مقبوليت دارد.
منبع: صدخبر